Right to Challenge

Right to Challenge (RtC) gaat om het recht van bewoners om aan te geven dat ze bestaande publieke taken of lokale voorzieningen willen overnemen van de overheid.

Het is een instrument om het eigenaarschap en de zeggenschap van inwoners over hun stad te vergroten. Omdat het een stap verder gaat dan meedenken en meedoen, wordt er wel gesproken over ’participatie voor gevorderden ‘. Het is een aanvulling en verdieping op alle andere bestaande manieren van burgerparticipatie, omdat het nadrukkelijk gaat over het overnemen van betaalde bestaande taken.

Wanneer kun je een challenge indienen?

  • De challenge betreft een huidige lokale voorziening of gemeentelijke taak;
  • De initiatiefnemers zijn verbonden aan (of: geworteld in) het gebied;
  • Het initiatief heeft een maatschappelijke meerwaarde;
  • De betrokken initiatiefnemers maken aannemelijk dat zij de prestatie kunnen leveren;
  • De initiatiefnemers tonen aan dat er draagvlak is voor hun idee bij de betrokken bewoners;
  • Niemand wordt door het initiatief geschaad;
  • De initiatiefnemers zijn juridisch georganiseerd (bijv. in een stichting of vereniging):
  • De kosten voor de uitvoering zijn bij voorkeur lager, maar in ieder geval niet hoger dan de huidige kosten;
  • Taken die exclusief zijn voorbehouden aan de overheid kunnen niet worden ‘gechallenged’ (denk aan wettelijke taken zoals de uitgifte van paspoorten, bevolkingsregistratie, handhaving en toezicht, verstrekken van vergunningen enz.);
  • De indieners zijn er aan gehouden het initiatief gedurende een afgesproken periode uit te voeren;
  • Right to Challenge is er voor (georganiseerde) inwoners, maatschappelijk ondernemers of samenwerkingsverbanden;
  • Regulier marktinitiatief valt niet onder het Right to Challenge (Deze marktpartijen doen al mee aan huidige aanbesteding- en inkooptrajecten).

werkplaats

Hoe kan ik een challenge indienen?

U kunt uw voorstel indienen (als het aan bovenstaande voorwaarden voldoet) bij: righttochallenge@gouda.nl

Ingediende challenges worden op de volgende manier behandeld:

  1. Ieder verzoek wordt getoetst aan bovenstaande voorwaarden.
  2. De gemeente organiseert een kennismakingsgesprek met diverse betrokken ambtenaren en initiatiefnemer(s).
  3. De challenge wordt met een advies van de betrokken partijen neergelegd bij de betrokken wethouder(s).
  4. Het College neemt een besluit over het wel of niet aangaan van de uitdaging.
  5. De gemaakte afspraken (over o.a. het resultaat, het budget en de looptijd) worden vastgelegd in een contract.
  6. Een vast contactpersoon begeleidt de initiatiefnemers tijdens het hele proces.

Voorbeelden

Voorbeelden van 'challenges' uit andere gemeenten:

  • Onderhoud van openbaar groen.
  • Dierenverzorging in stadsparken.
  • Ontwerpen van een inrichtingsplan van een straat door bewoners die zelf over ontwerpexpertise beschikken. Bewoners ontvangen hiervoor budget en regelen de inspraak.
  • Uitleenpunt van scootmobiels in buurthuizen i.p.v. individuele voorziening.
  • Vervanging, beheer en onderhoud speeltoestellen waarbij het inzetten van vrijwilligers voor onderhoud meer budget vrij laat om te investeren in toestellen.
  • Zelfbeheer van buurthuizen, organisatie van dagbestedingsactiviteiten.
  • Voorlichtingscampagnes bijv. over zwerfafval.

Waarom Right to Challenge?

De gemeenten wil meer verantwoordelijkheid en sturingsmacht in de samenleving te leggen en aansluiten bij de kracht van bewoners. Het concept is ontstaan in Engeland  en maakt daar onderdeel uit van een systeem van buurtrechten. Dit is daar beschreven en vastgelegd in de localism act. In Nederland past het idee in het kader van democratische vernieuwing en het toekomstbestendig maken van de gemeentelijke organisaties.

De gemeente is niet alwetend, bovendien bezitten burgers met elkaar ook een veelheid aan kennis op hun eigen (werk)gebieden en zijn bereid om die in hun eigen leefomgeving in te zetten. Daarnaast kunnen publieke taken soms net zo goed of beter uitgevoerd worden door de mensen waar deze betrekking op hebben. De lokale kennis en ervaring voegt dan meerwaarde toe aan de dienst of het product.

Nieuwsgierig geworden? Kijk dan ook even op www.lsabewoners.nl/rtc voor achtergrondinformatie en goede voorbeelden.